Lyssa leeft in een leefgemeenschap

Inmiddels is ze al zeventien keer verhuisd. “Ik hoop nu langer dan twee jaar op één plek te wonen.” Lyssa (30) besloot terug in de schoolbanken te kruipen in een voor haar onbekende stad. Samen met haar vriend verhuisde ze 8 maanden geleden naar Arnhem om in één van de negen woongroepen van Casa de Pauw te gaan wonen. GOEROE.GURU wilde weten wat voor soort mensen in een leefgemeenschap wonen en waarom een dertigjarige besluit voltijds te gaan studeren.

IMG_4121IMG_4138

Hoe werkt dat hier in deze… “Gemeenschap.” Ik wilde eigenlijk zeggen, commune. “Iedereen noemt het hier een gemeenschap. Het is eigenlijk een vereniging. Ongeveer vijfentwintig jaar geleden is het gekraakt. Daarna zijn er afspraken gekomen met de gemeente en is er een vereniging opgericht. Die fungeert als huisbaas. Het is een beetje een moeilijk verhaal, maar als je hier komt wonen ben je automatisch aangesloten op die vereniging. Dus alle bewoners samen zijn eigenlijk de huisbaas.”

Stel: er gaat iets kapot in de badkamer. Moet je dat dan zelf maken, omdat je zelf dus ook een beetje huisbaas bent? “Ja, dat soort klussen worden door de bewoners zelf gedaan. Je betaalt niet veel huur, omdat je maandelijks meedoet aan een klusweekend. Er is altijd wel iemand die kennis heeft van zaken. Maar, stel dat er in de kelders onder de villa een probleem met de waterleiding is dan worden daar natuurlijk wel specialisten bij gehaald.”

Er is dus wel een potje met geld voor grote klussen? “Ja. Iedere persoon die hier woont betaalt exact dezelfde huurprijs. Je betaalt niet per kamer, maar per persoon. De persoon hiernaast heeft bijvoorbeeld een kamer die vier keer zo groot is als deze, maar hij betaalt hetzelfde als ik. Als je hier langer blijft wonen dan kun je doorschuiven naar een grotere ruimte. Dat is het idee.”

IMG_4106IMG_4117IMG_4143

Je bent nu zeventien keer verhuisd. Ga je hier nu dertig jaar wonen? “Het is een hele goede les voor mij om in ieder geval te proberen om langer dan twee jaar op één plek te wonen .”

Waarom verhuis jij zo vaak? “Heel hippieachtig gezegd, omdat ik mijn dromen najaag. En die bevinden zich niet altijd op dezelfde plek. Binnen de Casa ben ik ook al drie keer verhuisd! Ik ben er nu wel klaar mee, hoor. Het lijkt me fijn om een vaste plek te hebben. En dan één keer per jaar voor drie maanden in een ander land te wonen. Idealistisch stel ik mij voor dat ik daar een boek schrijf en dan weer terugkom. Maar alles kan nog. Stel, ik kom in mijn afstudeerjaar met een Japanse schrijver in contact die me uitnodigt voor een writing in residency. Waarom zou ik dan niet naar Japan gaan?”

Is dat makkelijk gezegd omdat je geen kinderen hebt? “Dat denk ik wel. Als je kinderen hebt, verandert alles.” Jij wilt geen kinderen, toch? “Dat weet ik nog niet. Ik zie niet hoe kinderen op dit moment in ons leven passen. Een kind is 24/7 aanwezig. Net als een kunststudie. Ik weet gewoon niet of ik een kunstcarrière kan hebben én een goede ouder kan zijn. Daarnaast is mijn vriend ook artiest, dus het is niet zo dat hij van 9 tot 5 werkt. We zijn vaak ’s avonds en in het weekend allebei niet thuis. Wat geef je een kind dan?”

Is iedereen die in de Casa woont, een kunstenaar? Of zijn er ook accountmanagers? “Accountmanagers? Ha! Dat weet ik niet. Hierboven wonen wel een IT’er, een journaliste, een yogadocent, een schrijfster, een theaterdocent… Tja, veel sociale beroepen.” Ik gok dat iedereen hier links stemt. “Ik denk dat je dat wel kunt stellen.” Maar niet alleen kunstenaars, dus. “Ik geloof dat iedereen wel iets creatiefs doet, maar niet altijd professioneel gezien. Er woont hier ook iemand die vleermuisspecialist is. Cool hè? Als je hier een aanmeldgesprek doet, kijkt men vooral of je sociaalvaardig bent en of je bereid bent om te klussen. Er gaat veel tijd zitten in de gemeenschap.”

Toen jullie net naar Arnhem verhuisden zijn jullie ook naar een woonhuis gaan kijken waar jullie in konden trekken met z’n tweeën. Waarom uiteindelijk tóch een woongroep? “Bij ons vorige huis keken we zowel voor als achter uit op betonnen muren. We dachten: ‘Dit willen we niet meer, we willen naar bomen kijken.’ Het was hartje zomer toen we de Casa kwamen bekijken en alles stond in bloei. In de enorme tuin zagen we eenden, kippen en bijen. Alles kan hier: er zijn moestuinen, er is een houtbewerkingsatelier en een geluidsdicht repetitiehok. Dat laatste is perfect voor Michiel. Daarnaast, in ons vorige huis stonden negentig procent van de tijd alle kamers leeg behalve de kamer waarin we ons bevonden. En dan word je geconfronteerd met de vluchtelingenstroom: al die mensen die ruimte nodig hebben. Daar zit je dan, met al die nutteloze ruimteverspilling! Toen we naar Arnhem verhuisden, kenden we één vriend van Michiel. Door hier te wonen hadden we meteen vijftig mensen om ons heen.”

IMG_4127IMG_4125

Je zei voor dit interview: ‘er zijn ook momenten dat ik nooit alleen ben’. Mis je privacy? “Dat ging niet zozeer over hier wonen. Afgelopen augustus verhuisden we naar een nieuwe stad, om te wonen in een andere woonvorm dan we gewend zijn én begon ik aan een nieuwe studie. We woonden in het begin allebei in een andere woongroep. Dat was even veel tegelijkertijd om te verwerken. Maar los daarvan, ik weet niet of ik de ideale woongroep-persoon ben.” Bestaat de ideale woongroep-persoon dan? “Misschien bedoel ik meer dat ik niet weet of de woonsituatie ideaal is voor mij.”

Als je terugkijkt op de keuzes die je hebt gemaakt het afgelopen jaar, zou je hetzelfde hebben gedaan? “Nee. Ik zou mijn studie zeker doen. Maar ik zou niet hier komen wonen. Nu vind ik het heel fijn. Maar de afgelopen zes maanden was het veel te zwaar. Ofwel zou ik een jaar eerder in de Casa zijn gaan wonen, zodat ik eerst hier had kunnen wennen. Of pas in het tweede jaar, zodat ik eerst mijn studie kon leren kennen. Het is als stel heel moeilijk om in dezelfde woongroep terecht te komen. Een woongroep zit niet altijd te wachten op een stel. En dat begrijp ik ook wel. Bijvoorbeeld, als ik ergens tegen aanloop in de groep kom ik eerst met mijn vriend tot een soort consensus. Daarna confronteren wij de groep ermee. Ik kan me voorstellen dat het niet altijd fijn is om gelijk twee mensen tegenover je te hebben.”

Wat is het grootste verschil tussen een woongroep en een studentenhuis? “Mensen zijn hier verantwoordelijker. Negentig procent van de keren worden de gemaakte afspraken nagekomen. Zoals de afwas. En daarnaast eten wij altijd biologisch.” Zijn er ook veel vegetariërs? “Ik gok dat er in de Casa redelijk veel vegetariërs zijn. Niet iedereen, maar wel veel mensen kopen en eten bewust, biologisch, verantwoord en/of lokaal. Wij eten drie keer per week samen in de woongroep. Dan eten we vegetarisch. Ik denk wel dat dat komt omdat wij tweeën vegetariër zijn. Het is ook gewoon goedkoper om geen vlees te eten.”

IMG_4109IMG_4132

In hoeverre zie jij jezelf bewust als iemand die anders leeft? “Ik zie het elke dag omdat ik in een klas zit met achttienjarigen. Men beschouwt het niet als normaal om als dertigjarige voltijds te gaan studeren. De overheid steunt je ook niet meer. Je krijgt geen stufi, geen studenten-ov, helemaal niks. Vrienden kopen huizen en krijgen kinderen. Zelfs al zou ik het willen, ik heb gewoon het geld niet om een huis te kopen.”

Denk je dat er hier in de Casa minder druk ligt op het maken van sociaal wenselijke keuzes? “Mijn vader heeft altijd gezegd dat ik moest gaan studeren. Juist omdat het móest, heb ik heel lang niet willen studeren. Ik heb mijn keuze voor deze opleiding verborgen gehouden totdat ik mijzelf ingeschreven had. Ook omdat ik er zeker van wilde zijn dat ik dit voor mezelf deed. Het heeft denk ik zeker met mijn leeftijd te maken dat dit de eerste studie is, waarbij ik écht alles wil leren. Ik ga het honoursprogramma doen, niet omdat ik extra punten krijg of dat het mooi op mijn c.v. staat, maar omdat ik extra kennis wil verkrijgen. Sommige klasgenoten hangen een beetje in de les of tekenen, terwijl de docent staat uit te leggen. Dat vind ik confronterend, omdat ik ook zo was op die leeftijd.”

Wat kan de gemiddelde twintiger, dertiger… “De mens?” Ja, wat kan de mens van Lyssa leren? “Oei, ik ga alleen maar clichés zeggen. Dat rijkdom niet in geld zit. En, als je dromen hebt, ga ze dan na.” Lyssa lacht. “Hoe moet ik dit nou serieus zeggen? Ik sprak dit jaar iemand die vol bewondering zei: ‘Je bent dertig en je studeert, dat zou ik ook wel willen. Maar helaas, ik zit in een uitkering.’ Het is niet alsof ik geld van mijn ouders krijg. Ik heb er heel hard voor gewerkt & gespaard.  Wat ik opgeef is dat ik inderdaad geen televisie bezit & ook niet de hipste telefoon of een spiksplinternieuwe auto. Ik zorg dat ik alles blijf doen, maar op mijn manier. Ik ga bijvoorbeeld niet elke zomer op reis, maar ik begeleid de reis. Nienke, dit hoef je er niet in te zetten, maar we zitten wel een beetje op de verge van een derde wereldoorlog. Nu is het moment, morgen kan alles anders zijn. Als je iets écht wilt, ga er dan gewoon voor. ”

IMG_4134

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s